شب‌ادراري در تعداد زيادي از بچّه‌ها وجود دارد، به طوري كه در بچّه‌هاي بزرگ‌تر از پنج سال، در يك كلاس سی نفره حدود چهار تا پنج نفر آن‌ها چنين مشكلي دارند، امّا چون بسياري از آن‌ها تمايلي ندارند كه مسئلة خود را بيان کنند، بنابراين نمي‌توانيد دقيق بدانيد كه چند نفر از آن‌ها چنین مشکلی دارند.
ادرار در بدن به وسیلة كليه‌ها توليد ميشود و در مثانه -كه عضوي است كيسه‌اي و گشادشونده- جمع ميشود. وقتي مثانه پُر ميشود، به مغز پيامي مي‌فرستد كه از ادرار پُر شده است. در بچّه‌هايي كه شب‌ادراري دارند، اين پيام و درخواست با صداي بلند و مشخّص شنيده نميشود، بنابراين کودک نمي‌داند كه چه زماني نياز به تخلیة ادرار دارد، بنابراين از خواب بيدار نميشود و رختخواب خود را خيس مي‌کند.
چرا شب‌ادراري اتّفاق مي‌افتد؟
شب‌ادراري دلايل بسيار زيادي دارد، امّا مهمترين علّت آن، عدم توانایی مثانه در نگه داشتن ادرار در زمان خواب است كه ميتواند به دلايل زیر باشد:
- مثانه آن‌قدر بزرگ نيست كه بتواند ادرار را در خود نگه دارد .
- با وجود اينكه مثانه به اندازة كافي بزرگ است، نمی‌تواند به صورت كامل از ادرار پر شود.
- احتمالاً مادّه‌اي به نام وازوپرسین -كه در حالت معمول از مغز توليد ميشود و سبب كاهش توليد ادرار در طيّ شب ميشود- به اندازة كافي توليد نميشود و اگرچه مثانه اندازة كافي دارد، ولي توانايي نگهداري اين مقدار ادرار را در طيّ شب ندارد.
درمان شب‌ادراری با زنگ ادراری
روش‌های مختلفی برای درمان شب‌ادراری کودکان و نوجوانان وجود دارد که زنگ یا هشداردهندة ادراری یکی از روش‌های رایج آن است.
کودک را تشویق و تحسین کنید نه به دلیل اینکه صبح، خشک از رختخواب خود برخاسته است، بلکه به عنوان یک قهرمان که توانسته وظیفة بسیار دشواری را انجام دهد.
زنگ ادراری چیست؟
زنگ ادراری یکی از روش‌های رایج و مفید در درمان شب‌ادراری است. این دستگاه از دو قسمت حسّاسه (سنسور) که به لباس زیر یا ملحفة زیر کودک وصل می‌شود و قسمت دیگر -که به کودک وصل می‌شود- تشکیل می‌شود. با مرطوب شدن سنسور با ادرار، صدای زنگ و در بعضی موارد ویبراتور آن فعّال می‌شود که باعث بیدار شدن کودک و یا والدین خواهد شد. در این روش به‌تدریج کودک از خالی شدن ادرار خود از مثانه آگاه و از خواب بیدار می‌شود و به دستشویی خواهد رفت. این وسیله هیچ ضرری برای بیمار ندارد و میزان درمان موفّق در بیماران بسیار زیاد است. البته همة بیماران با این روش درمان نمی‌شوند.
زنگ ادراری برای چه بیمارانی مناسب است؟
این روش در کودکان بزرگ‌تر -که پنج تا شش سالی است که اغلب شب‌ها بستر خود را خیس می‌کنند و تمایل بسیار زیادی دارند تا این مشکل را برطرف کنند- مناسب است.
زنگ ادراری چگونه استفاده می‌شود؟
با این روش درمانی، خانوادة کودک باید در زمان درمان با او همراهی لازم را انجام دهند. همه باید بدانند که زنگ ادراری، وسیله‌ای برای تنبیه کودک نیست، بلکه وسیله‌ای برای کمک به اوست.
در روزهای اولیه والدین با شنیدن صدای زنگ، باید او را از خواب بیدار کنند. بسیاری از کودکانی که شب‌ادراری دارند، به دلیل خواب سنگینی که دارند، در هفته‌های اول درمان با زنگ از خواب بیدار نمی‌شوند. شاید لازم باشد یکی از والدین در دو هفتة اول در کنار تخت خواب او بخوابند. در زمانی که زنگ به صدا در می‌آید، باید کودک را بیدار کرد و به دستشویی برد تا باقیماندة ادرار را در دستشویی خالی کند. درمان باید پیوسته انجام گیرد و آخر هفته‌ها قطع نشود.
